Europa

De Plastic Soup Surfer vraagt aandacht voor het terugdringen van plastic zwerfafval in heel Europa.

Plastic Soup Surfer

PFS_JV23_def.pdf

afschrift akte van statutenwijziging Plastic Free Sea.pdf

uittreksel_handelsregister_66327857.pdf

Stichting Plastic Free Sea

Merijn Tinga

Esther Leystra

Martine Eyzinga

Natascha van Neerven

Sascha Goutier

Eelke Dekker

Jasper Strik

Marcel van Schoten

Moritz Hoekstra

Jan Oldenburger

Christine Swankhuijzen

Peter d'Angremond

Edo Smid

Lisette Heijken

Stephan Brugman

Plastic Soup Surfer zet zichtbare actie, onderzoek en burgerparticipatie in om plasticvervuiling aan de bron aan te pakken. Door expedities, zwerfafvaldata en beleidsbeïnvloeding werken zij aan  maatregelen tot vermindering van plasticafval.

Samenvatting van het project
Op zondag 26 oktober 2025 organiseren we de tweede editie van de Nationale
Prullenbakteldag. Met dit landelijke burgerwetenschappelijk onderzoek vragen we
mensen door heel Nederland om prullenbakken in de openbare ruimte te fotograferen.
Hiermee willen we in kaart brengen waar en waarom prullenbakken worden
opengetrokken — een fenomeen dat leidt tot extra zwerfafval.
De aanleiding voor dit project ligt in recente meldingen over ‘statiegeldjagers’ die op
zoek naar blikjes en flesjes prullenbakken openbreken, vooral in grote steden. Maar hoe
groot is dit probleem werkelijk? Wat zijn de onderliggende oorzaken? En welke
oplossingen zijn er?

Doelstellingen:
Bewustwording vergroten over de rol van de prullenbak in het zwerfafvalprobleem.
Onderzoek doen naar de impact van statiegeld en verpakkings ontwerpkeuzes op
het gedrag en de vulling van afvalbakken.
Oplossingen formuleren voor overheden om zwerfafval terug te dringen en voor
bedrijfsleven om via ontwerpzwerfafval terug te dringen.
Betrokkenheid omgeving stimuleren van burgers door middel van laagdrempelige
actie.

Waarom deze dag belangrijk is
Sinds de invoering van statiegeld is het zwerfafval van flesjes en blikjes met ruim 80%
afgenomen. Tegelijkertijd zien we nieuwe gedragingen ontstaan: statiegeld heeft
waarde, en in die waarde schuilt spanning. Wie in armoede leeft of zwerft, vist in steeds
grotere prullenbakken naar blikjes en flesjes. Daarbij worden bakken opengebroken,
soms met zwerfafval als gevolg.
De oorzaak ligt niet alleen bij statiegeld: het is ook het gevolg van de alsmaar
toenemende afvalstroom op straat, de‘to-go’-cultuur waarin we overal eten en drinken
kopen, zonder te denken aan het afval. Het afval verdwijnt zonder recycling en beland soms juist op straat.

Behoefte aan financiering
Voor het organiseren van deze tweede editie vragen wij ondersteuning voor:
De landelijke coördinatie van het burgeronderzoek;
De ontwikkeling van de campagne en bijbehorende communicatie (o.a. video,
socials, posters);
De data-analyse en verwerking van de resultaten in een openbaar rapport;
Het opstellen van beleidsaanbevelingen richting gemeenten, ministeries en
producenten;
Pers- en mediawerk voor maximale zichtbaarheid en impact.

Achtergrond & succes eerdere editie (2024)
Op 3 november 2024 vond de eerste Nationale Prullenbakteldag plaats. Meer dan 200
deelnemers fotografeerden ruim 10.000 prullenbakken verspreid over 100+ locaties.
Uit de analyse bleek dat met name in Amsterdam prullenbakken kwetsbaar zijn: 1 op
de 10 stond open. Dit leidde tot eerste aanbevelingen aan gemeenten, waaronder:
Meer inleverpunten in stadscentra;
Een hoger statiegeldbedrag;
Slimmer ontworpen prullenbakken (sluitbaar of met ‘donneerringen’);
Betere vuilophaaldiensten in drukke gebieden.Deze aanbevelingen zijn overgenomen door media en besproken in politieke kringen.
De animo voor een tweede editie is groot. We hebben meerdere interviews mogen
geven over het onderwerp op nationale TV, Radio en ochtendbladen.


Verbinding met bredere doelstellingen
De Prullenbakteldag is onderdeel van een bredere missie: het aanpakken van
zwerfafval bij de bron, het verbeteren van ontwerp voor hergebruik, en het aanjagen
van gedragsverandering. Het project sluit aan op de SDG’s 11 (duurzame steden), 12
(verantwoorde consumptie) en 13 (klimaatactie).

Tot slot
Wij geloven dat prullenbakken ons iets vertellen over onze samenleving. Over hoe we
consumeren, hoe we omgaan met reststromen, en hoe systemen soms falen.
Daarom is deze dag méér dan een telling: het is een uitnodiging aan burgers om de
straat terug te claimen van de commercie en to-go cultuur.
Met jullie steun brengen we deze urgentie opnieuw onder de aandacht, mét concrete
voorstellen voor verbetering.
Voor meer informatie: mail of bel
sascha@plasticsoupsurfer.org
06-10026255


rapport nav de teldag verwacht eind januari 2026

Nederland

Zorg en gezondheid

Maatschappelijke en sociale doelen

Milieu natuur en dierenbescherming

Op 26 okt. 2025 organiseren Plastic Soup Surfer & Zwerfinator de tweede Nationale Prullenbakteldag. Burgers fotograferen prullenbakken om openbreken en zwerfafval in kaart te brengen. Resultaten leiden tot bewustwording en beleidsoplossingen.

voorbereidingen zijn gestart, de teldag zelf is op 2 november 2025

Leven op het land

Verantwoorde consumptie en productie

Leven in het water

Duurzame steden en gemeenschappen

Klimaatactie

Alle doelgroepen

Nationale prullenbakteldag 

einde van dit driejarig programma is eind 2028

Projectbeschrijving – Plastic Soup Surfer Impactprogramma 2026–2028
Het Plastic Soup Surfer Impactprogramma 2026–2028 richt zich op het structureel terugdringen van plasticvervuiling en zwerfafval door effectieve bronmaatregelen te versnellen. Het programma vertrekt vanuit de overtuiging dat opruimen alleen onvoldoende is: echte impact ontstaat wanneer beleid en productieketens veranderen. Daarom combineert Plastic Soup Surfer zichtbare actie, onafhankelijk onderzoek en gerichte beleidsbeïnvloeding met actieve burgerparticipatie.
Plasticvervuiling vormt een hardnekkig milieuprobleem. Jaarlijks belanden grote hoeveelheden plastic in straten, rivieren en zeeën. Eenmalige verpakkingen zijn een belangrijke bron van deze vervuiling. Zonder structurele maatregelen blijft de instroom bestaan. Tegelijkertijd hebben eerdere beleidsinterventies, zoals de invoering van statiegeld in Nederland, aangetoond dat gerichte wetgeving daadwerkelijk leidt tot significante vermindering van zwerfafval.
Het programma rust op drie samenhangende pijlers.
Ten eerste worden zichtbare expedities ingezet als strategisch middel om maatschappelijke aandacht en politieke urgentie te creëren. Deze expedities zijn geen losse acties, maar zorgvuldig voorbereide interventies waarbij onderweg gesprekken plaatsvinden met bestuurders en beleidsmakers. De expedities fungeren als katalysator voor dialoog, mediabelangstelling en concrete beleidsstappen.
Ten tweede vormt onafhankelijk onderzoek de inhoudelijke basis onder het programma. In samenwerking met gemeenten, kennisinstellingen en studenten wordt structureel zwerfafvalonderzoek uitgevoerd. Hierbij wordt gekeken naar samenstelling, herkomst en patronen van afvalstromen, evenals naar de relatie tussen verpakkingsontwerp en zwerfafvalrisico. De verzamelde data wordt vertaald naar beleidsaanbevelingen en ingebracht in gesprekken met politiek en bestuur. Onderzoek is daarbij geen doel op zich, maar een instrument om besluitvorming te verbeteren en aannames te weerleggen.
Ten derde investeert het programma in een groeiende community van betrokken burgers. Via citizen science, onder meer ondersteund door de Plastic Avengers-app en landelijke telacties, verzamelen deelnemers data over zwerfafval in hun eigen omgeving. Hierdoor ontstaat niet alleen een waardevolle databron, maar ook maatschappelijke druk en draagvlak voor structurele maatregelen. Burgers worden zo actief onderdeel van de oplossing.
De kracht van het Impactprogramma ligt in de samenhang tussen deze pijlers. Zichtbare actie creëert momentum, data levert legitimiteit en onderbouwing, en de community zorgt voor continuïteit en maatschappelijke verankering. Deze geïntegreerde aanpak heeft in het verleden aantoonbaar bijgedragen aan beleidsverandering en vormt de basis voor verdere systeemverandering in de periode 2026–2028.
Met dit driejarige programma wordt voortgebouwd op bewezen resultaten en wordt de aanpak verdiept en versterkt. Het doel is niet tijdelijke aandacht, maar duurzame reductie van plasticvervuiling door effectieve bronmaatregelen, verbeterd verpakkingsbeleid en actieve burgerbetrokkenheid.

Noorwegen

België

Italië

Vaticaanstad

Griekenland

Verenigd Koninkrijk

Frankrijk

Spronck, Stichting Eer, Stichting Nieuwe Waarden, Stichting Spaarnelanden, VP Capital, Citroen

Beleidsresultaten: We kijken of er daadwerkelijk iets verandert in beleid. Bijvoorbeeld: aangenomen moties, invoering of uitbreiding van maatregelen, aanpassingen in regels of concrete toezeggingen van bestuurders. Dat is voor ons de belangrijkste graadmeter.

Zwerfafvaldata: We meten via de data die we zelf (met burgers) verzamelen. We kijken naar aantallen en soorten zwerfafval en of daar verschuivingen in optreden na beleidsmaatregelen.

Deelname aan citizen science: We kijken hoeveel mensen meedoen aan telacties en campagnes, en hoeveel data er daadwerkelijk wordt aangeleverd via de app en andere acties.

Concrete activiteiten uitgevoerd: We bekijken jaarlijks of de geplande expedities, onderzoeken en campagnes daadwerkelijk zijn uitgevoerd zoals beoogd.

Doorwerking in de praktijk: Als producenten verpakkingen aanpassen of bepaalde producten verdwijnen uit het straatbeeld, zien we dat als concreet effect van onze inzet.

Onvoldoende of vertraagde financiering: Financiering kan later binnenkomen of deels uitblijven. Het programma is daarom modulair opgebouwd. We kunnen onderdelen faseren en prioriteit geven aan de kernactiviteiten. De stichting draagt waar nodig zelf bij in uren en middelen.
Traagheid in politieke besluitvorming: Beleidsverandering kost tijd en is afhankelijk van politieke dynamiek. We richten ons daarom op langdurige agendering via data, zichtbare actie en maatschappelijke druk.
Beperkte organisatiecapaciteit: We werken met een klein kernteam. Dat vraagt strakke planning en heldere keuzes. Waar nodig huren we specialistische ondersteuning in.
Variatie/onvoorspelbaarheid in community-betrokkenheid: Burgerparticipatie kan wisselen. Door jaarlijkse terugkerende acties, duidelijke terugkoppeling van resultaten en zichtbare impact houden we betrokkenheid op peil.
Operationele risico’s tijdens expedities: Weersomstandigheden of logistieke uitdagingen kunnen impact hebben op planning. Goede voorbereiding, verzekering en flexibiliteit beperken dit risico.
Uitval van initiatiefnemer Merijn Tinga: Het programma leunt sterk op de inzet en zichtbaarheid van Merijn Tinga. Bij tijdelijke uitval kunnen delen van het programma vertragen. Daarom wordt kennis en netwerk actief gedeeld binnen de stichting en wordt gewerkt met externe ondersteuning, zodat continuïteit zo veel mogelijk geborgd blijft.

Een driejarig impact programma gericht op het terugdringen van plasticvervuiling aan de bron, via expedities, onafhankelijk onderzoek, beleidsbeïnvloeding en actieve burgerparticipatie.