Nederland

Stichting Proefdiervrij

20150611_Statuten Stichting AVS Proefdiervrij.PDF

Jaarverslag 2022 Proefdiervrij.pdf

Jaarverslag 2023 Proefdiervrij.pdf

Jaarverslag-2024-Proefdiervrij.pdf

Stichting AVS Proefdiervrij

Els Jonkers

Lisanne de Vor

Henriet Leenen

Elene Veenstra

Léonhard ten Siethoff

Robert Ostendorf

Angela van Aart-Naber

Suzanne van Leeuwen

Jan Nekkers

Debby Weijers

Romy Penningnieuwland

Anne Burgers

Elena Laming

Eva van Middendorp

Amber van Eck

Mar Koetse

Li'tal Koifman

Anke Regtuit

Zoë Johansson

Het doel van de stichting is dat alle dieren in onderzoek vervangen worden. 
Dit doen ze door het stimuleren en financieren van proefdiervrije onderzoeksmodellen, het implementeren van deze modellen in de praktijk en door lobby bij de politiek.

We hebben continue verschillende projecten lopen die werken met deze techniek.

Organ-on-chips zorgen niet alleen voor betrouwbare onderzoeksresultaten die goed vertalen naar de mens, maar dit is een van de technieken die ervoor zorgen dat er geen proefdieren meer hoeven te lijden in het lab.
Daarom heeft dit een effect op betere gezondheidszorg, minder dierenleed en effectievere wetenschap.

Wij hebben continu als co-financier meerdere projecten lopen waarin wordt gewerkt aan het (door)ontwikkelen van organen-op-een-chip.
Zo financierden we in 2025 bijvoorbeeld de doorontwikkeling van een darm-op-een-chip voor het testen van veiligheid van voedsel (zie ook de youtube video), een model voor hersenen-op-een-chip dat gebruikt kan worden om zeldzame hersenaandoeningen m.b.t. het FOXP gen te onderzoeken en de doorontwikkeling van een gewricht-op-een-chip voor onderzoek naar osteoartrose.

Academische instellingen en onderzoekers uit het bedrijfsleven

Zorg en gezondheid

Onderwijs en wetenschap

Milieu natuur en dierenbescherming

Een menselijk model in het lab? Organ-on-a-chip technologie maakt het mogelijk. Met deze vooruitstrevende technologie ontwikkelen onderzoekers modellen om onderzoek te doen naar het menselijk lichaam. Mét goede resultaten, zónder proefdieren.

Goede gezondheid en welzijn

Dieren

Orgaan-op-een-chip technologie

Het is lastig om patiënten die lijden aan ernstige hersenaandoeningen effectief te behandelen. De bloed-hersenbarrière (BHB), die de hersenen beschermt tegen gevaren van buitenaf, houdt ook geneesmiddelen tegen.
Vaak worden nog proefdieren gebruikt voor dit type onderzoek, maar deze kunnen niet alle aspecten van de ziekten zoals we die in de mens zien, goed nabootsen. 
Daarom is er grote vraag naar een humaan model van de bloed-hersenbarrière.

In dit project werken de onderzoekers aan het ontwikkelen van een functionele bloed-hersenbarrière in het lab. Daarnaast koppelen ze deze aan hersenorganoiden (mini driedimensionale hersenen). Op deze manier ontstaat een compleet systeem, wat sterk lijkt op hoe het in de mens werkt. Met dit model kan vervolgens onderzoek worden gedaan naar hersenaandoeningen en kunnen medicijnen worden getest.

Impact op proefdiergebruik
Voor de ontwikkeling van een medicijn tegen Alzheimer worden in de onderzoeksfase al snel honderden muizen gebruikt. Succesvolle implementatie van die mensgerichte model kan dan ook vele dierenlevens sparen. 

Resultaten
Dit project is eind 2025 afgerond. Het is de onderzoekers gelukt een functionele bloed-hersenbarrière op een chip te ontwikkelen. In een vervolgproject, dat ondertussen is goedgekeurd, maken ze van dit model gebruik om medicijnen tegen Alzheimer te onderzoeken.

Ondanks dat het onderzoek al is afgerond, zijn wij nog op zoek naar de laatste financiering om onze kosten voor dit project dekkend te krijgen.

Onderzoek naar neurodegeneratieve ziekten zoals Alzheimer is moeilijk. Onderzoek met dieren geeft vaak geen bruikbare resultaten voor de mens. Dit project brengt hier verandering in, door het ontwikkelen van een in-vitro model van het brein.

Alle doelgroepen

Proefdiervrij onderzoek naar neurodegeneratieve ziekten

Matrigel is de fabrieksnaam van een product dat vaak wordt gebruikt om organoiden ('mini-orgaantje') in te kweken: een zogenaamde hydrogel. 
Matrigel wordt gewonnen uit tumoren van muizen, die hiervoor speciaal ziek worden gemaakt en worden gedood. Wij zetten ons daarom in voor diervrije alternatieven. 
Gelukkig zijn die er steeds meer, bijvoorbeeld synthetische producten of materialen gewonnen uit planten. 

Naast het ethische aspect, leveren dierlijke producten ook wetenschappelijke uitdagingen. Zo zit er veel variatie tussen verschillende leveringen en is de samenstelling van de Matrigel niet altijd duidelijk. Dit levert problemen op met reproduceerheid en kost onderzoekers veel tijd.

In dit project worden 2 diervrije producten getest in een bestaand darmmodel. De resultaten worden vergeleken met organoiden die zijn opgekweekt in Matrigel, om te zien of de organoiden dezelfde karakteristieken behouden en geschikt zijn om onderzoek mee te doen. Bij een succesvolle pilot, worden alle darmorganoiden in dit lab voortaan zonder Matrigel opgekweekt. Dit spaart jaarlijks al de levens van zo'n 300 muizen.
Daarnaast zullen de onderzoekers de resultaten delen, zodat ook andere laboratoria de overstap kunnen maken. 

Vaak zijn in-vitro modellen nog afhankelijk van dierlijke producten, bijvoorbeeld om de cellen op te laten groeien. De productie hiervan zorgt voor veel dierenleed. Dit project onderzoekt diervrije alternatieven voor een bestaand darmmodel.

Diervrij darmmodel

Industrie, innovatie en infrastructuur

Verantwoorde consumptie en productie

Ongelijkheid verminderen

Stichting Proefdiervrij zet zich in om alle proefdieren in onderzoek te vervangen door innovatieve proefdiervrije methoden.

Primair richt het onderzoek zich op neurodegeneratieve ziekten, die vaker voorkomen bij ouderen. Het model kan later mogelijk ook gebruikt worden voor onderzoek naar andere aandoeningen.