Indonesië

Myanmar

Thailand

Vietnam

Maleisië

Brunei

Cambodja

Singapore

Oost-Timor

Filipijnen

Laos

Geschiedenis
In Thailand was lepra sinds mensenheugenis een ziekte die vooral in de armste gebieden voorkwam. Van overheidswege was besloten om mensen met lepra onder te brengen in een afgezonderd en afgesloten lepra kamp, of lepra dorp, in het noordoosten van het land. Het dorp had zelfs een naam, Non Sombun. Er stond een hek van gaas en prikkeldraad omheen met een toegangspoortje en een bewaker. Ernaast was een gevangenis met een hek van twee meter hoog. 
In het lepradorp stonden door de patiënten zelf gebouwde piepkleine onderkomens van sloophout en golfplaat. De bewoners mochten het dorp niet verlaten om bijvoorbeeld te gaan bedelen of werk te zoeken in omliggende steden of in de grote stad Bangkok.
Bij toeval liep hier in 1970 een Nederlandse televisieploeg rond, die een documentaire maakte. Deze werd enige tijd later in Nederland uitgezonden. Hierop volgde een spontane actie van veel kijkers met als gevolg dat er veel geld binnenkwam bij de omroep.
Omdat het geen officiële actie was en er geen organisatie was die dit verder afhandelde, werd door een aantal  gemotiveerde expats in Bangkok een organisatie opgericht. Zo ontstond de Peter Donders Foundation in Thailand. De foundation bracht samen met enkele Filipijnse nonnen met kennis van leprazorg grote verbeteringen aan. De nonnen wilden graag een mobiele kliniek om dorpen af te gaan en zieke leprapatiënten vroegtijdig op te sporen en te helpen. Daarvoor was meer geld nodig en werd in Nederland een zusterstichting opgericht om fondsen te werven. Zo ontstond de Peerke Donders Stichting (PDS) in Nederland.
De mobiele kliniek werd in korte tijd in samenwerking met de Nederlandse Stichting voor Leprabestrijding (NSL) gerealiseerd en tevens werd een vaste kliniek voor de behandeling van huidziekten gebouwd. Inmiddels bleek lepra goed te behandelen met een combinatie van medicijnen, die resistentie voorkwam. Omdat lepra vaak verminkingen veroorzaakt aan handen en voeten, alsmede blindheid, bleef continue hulp op allerlei gebied hard nodig. De NSL verstrekte medicijnen en de PDS nam de nazorg voor haar rekening.
Langzaam maar zeker verbeterde de situatie in Thailand en werden steeds minder nieuwe lepra besmettingen geconstateerd. Voor veel leprapatiënten kwam er eindellijk licht aan het einde van de tunnel.
Echter, uit de buurlanden Laos en Cambodja kwamen steeds meer verzoeken om steun. Voor de relatief kleine PDS werd dit een te zware belasting. Daarom ging de stichting op zoek naar steun en samenwerking bij lokale regionale hulpverleningsinstanties en werd het bestuur in Nederland uitgebreid met nieuwe mensen. De samenwerking met de NSL, die wereldwijd actief is, bracht de PDS op dat moment ook naar Vietnam.
In de afgelopen 45 jaar, sedert 1980, verstrekte de PDS in Thailand, Laos, Cambodja en Vietnam voor meerdere honderdduizenden euro’s aan hygiëne-, water- en stroom-voorzieningen, microkredieten, huisjes, bootjes, orthopedisch schoeisel, protheses, studiebeurzen en fietsen voor kinderen om naar school te gaan.
De huidige PDS financiert nu nog onderwijsprogramma's in Cambodja en levert prothesezorg in Vietnam (tot eind 2024). Sinds 2024 is PDS ook actief betrokken geraakt bij een prothese project in Myanmar. Voorlopig zal de ondersteuning In Myanmar v.w.b. PDS een incidenteel karakter hebben die alleen mogelijk is in jaren waarin PDS voldoende extra financiële inkomsten kan werven.

De huidige situatie in Zuidoost-Azië
De strijd tegen lepra in Zuidoost-Azië is een langdurige, maar er zijn inmiddels belangrijke successen geboekt waar ook het werk van de PDS aan heeft bijgedragen, en nog steeds bijdraagt.
De transmissie van de ziekte lepra in Thailand, Laos en Vietnam is zo goed als zeker onderbroken. Dit is een belangrijke mijlpaal die aangeeft dat er in deze landen niet of nauwelijks meer nieuwe besmettingen plaatsvinden. Wel zullen nog enige jaren nieuwe leprapatiënten gevonden worden in deze landen. Dit betreft personen die in voorgaande jaren besmet zijn en pas later de eerste symptomen vertonen en gediagnostiseerd kunnen worden. De ziekte lepra openbaart zich doorgaans pas lange tijd na de initiële besmetting, soms pas na jaren.
In Cambodja vindt nog steeds besmetting met lepra plaats, zij het in geringe mate, in een aantal zogenaamde hotspots die bekend zijn bij het nationaal programma voor leprabestrijding in Cambodja. Deze hotspots krijgen gericht aandacht om ook daar de besmetting met lepra te stoppen.
In grote delen van Myanmar is lepra nog endemisch. Door de huidige politieke situatie en dreigende burgeroorlog in Myanmar is het bereik van het leprabestrijding programma in Myanmar niet groot en zijn de ziektecontrole activiteiten beperkt tot alleen de op dit moment nog goed toegankelijke staten. Wat wel nog bijna nationaal functioneert is het revalidatieprogramma van The Leprosy Mission Myanmar (TLMM). Met name hun protheses, en aangepast en orthopedisch schoeisel, bereiken velen die door lepra getroffen en permanent gehandicapt zijn geraakt.

Peerke Donders Stichting

Enrico Broersen

Katja Prins

Angelique Hop

Muriel van Elburg

Vincent Kuit

Flip van Sloten

Jan Robijn

De Peerke Donders Stichting zet zich in voor de sociaaleconomische re-integratie van voormalig leprapatiënten in Zuidoost-Azië.  O.a. door het financieren van protheses, orthopedische schoenen en onderwijs voor kinderen van leprapatiënten.

Er zal een tussentijdse rapportage gemaakt worden waarbij de eerste resultaten bekend zullen worden gemaakt. Aan de hand van deze rapportage kan men zien hoeveel protheses, orthopedische schoenen en hulpmiddelen er zijn verstrekt.

In dit project zullen met steun van PDS in totaal 68 mensen met een leprahandicap voorzien worden van een beenprothese of orthopedische schoen. Er worden 30 onderbeenprotheses en 8 bovenbeenprotheses gemaakt. De protheses worden lokaal geproduceerd met de Polypropyleen technologie. De 30 orthopedische schoenen worden eveneens lokaal gemaakt. De protheses, orthopedische schoenen en hulpmiddelen worden gemaakt in de prothesewerkplaats in Taungoo (Myanmar). Het project wordt uitgevoerd door onze samenwerkingspartner in Myanmar, The Leprosy Mission Myanmar (TLM Myanmar).

Leven met of zonder voeten of benen is een wereld van verschil. Zonder voet of been om op te staan kunnen mensen niet lopen en niet of nauwelijks werken, en raken ze sociaal geïsoleerd. Dit zorgt voor een neerwaartse spiraal die tot extreme armoede leidt. Met een prothese of orthopedische schoen zijn mensen weer mobiel: ze kunnen naar hun werk, naar buurtbijeenkomsten en naar de kerk of school. Het gevolg hiervan is dat niet alleen de lepra patiënt weer mee kan draaien in de maatschappij. Ook het gezin waar deze persoon deel van uitmaakt komt hiermee uit de armoede spiraal. 
De meeste van deze mensen helpen na hun revalidatie ook hun familie om betere leefomstandigheden te krijgen, zowel sociaal als financieel. Ook zijn er mensen die actief worden als voorvechter van de rechten van mensen die getroffen zijn door lepra of een andere handicap. 

De zorg voor mensen met lepra en een handicap stopt dus niet bij protheses en orthopedisch schoeisel. In samenwerking met lokale organisaties komt de prothesewerkplaats van TLM Myanmar actief op voor de rechten van mensen met lepra. Er wordt voorlichting gegeven en mensen met lepra worden aangemoedigd om zich te verenigen en zo samen sterker te staan. 

Ons project heeft aldus een grote impact op de lepra gemeenschap. 
De sociaal economische re-integratie van (ex) lepra patiënten zorgt voor minder handicaps, minder uitsluiting en discriminatie en minder armoede.  


Er wordt gestreefd naar een einddatum einde tweede kwartaal of halverwege 2026, afhankelijk van de startdatum van het project.

PDS werkt samen met nationale en internationale lepra organisaties die lokaal actief zijn. In Myanmar wordt samengewerkt met The Leprosy Mission Myanmar (TLMM); website: https://www.leprosymission.org/about-us/global-fellowship/myanmar ). 

TLM Myanmar (TLMM) is al jarenlang actief in de geïntegreerde prothese zorg en revalidatie nazorg voor mensen met een lichamelijk handicap, inclusief mensen die gehandicapt zijn geraakt door lepra. In 2013 is TLMM begonnen met het opzetten van een eigen prothesewerkplaats die de afgelopen jaren verder ontwikkeld is. In 2019 is de werkplaats gerenoveerd en uitgebreid. In de werkplaats werken goed opgeleide en toegewijde prothesemakers en fysiotherapeuten (opgeleid in Vietnam, gelinkt aan het Vietnamese prothese project, waar PDS ook actief is). Dankzij deze werkplaats zijn intussen al honderden mensen geholpen met protheses of andere hulpmiddelen en revalidatie.

TLMM in Myanmar heeft de plicht tot het maken van een afrondend projectverslag, inclusief financiële verslaglegging.
TMMM zal de revalidatie zorg voor deze groep mensen langdurig blijven voortzetten, onder andere middels hun prothesewerkplaats. De effecten van deze nazorg worden opgenomen in de jaarlijkse rapportages van TLMM. 

Voor TLMM is het een uitdaging om actief op zoek te gaan naar voormalig lepra patiënten met een handicap. Het schrijnende van de huidige  situatie met betrekking tot het opsporen van mensen met een lepra handicap is dat de gevallen die tot nu toe ontdekt zijn opgespoord zijn doordat deze patiënten zelf actie hebben ondernomen door naar de dokter te gaan. Voor ons in Nederland een vanzelfsprekendheid. Echter niet in het geteisterde Myanmar. 
Het werkelijke aantal mensen met lepra ligt vermoedelijk vele malen hoger dan de geregistreerde gevallen tot nu toe.
Door de afgelegen en geïsoleerde gebieden in Myanmar en de burgeroorlog waardoor reizen onmogelijk of gevaarlijk is, zijn veel mensen niet in staat de gezondheidszorg te bereiken. Voor TLMM is het lastig deze mensen op te sporen als voldoende middelen hiervoor ontbreken. Indien er voldoende financiële middelen zijn kan TLMM in samenwerking met 'Myanmar Association of Persons Affected by Leprosy" (MAPAL) actief op zoek gaan naar (ex) lepra patiënten en zo veel meer mensen helpen. 

Zorg en gezondheid

Maatschappelijke en sociale doelen

Steun verlening voor de productie en aanpassing van 38 beenprotheses en 30 orthopedische schoenen voor voormalig leprapatiënten met een been of voet amputatie in Myanmar, inclusief de revalidatie en loophulpmiddelen die hierbij nodig zijn

Er wordt gestreefd naar een startdatum einde tweede kwartaal of halverwege 2025, afhankelijk van de financieringsmogelijkheid.

Geen armoede

Goede gezondheid en welzijn

Ongelijkheid verminderen

Huishoudens onder lage-inkomensgrens

Mensen met een beperking

Weer op de been zijn

Onderwijs en wetenschap

Economie en welvaart

Economie en welvaart
Leprapatiënten en voormalig leprapatiënten leven in Zuidoost-Azië aan de onderkant van de samenleving. Arme door lepra getroffen gezinnen in Cambodja ontvangen school support van de PDS voor hun kinderen, met als doel dat dit op termijn zal leiden tot een doorbreken van de cyclus van armoede waarin deze families zich bevinden.

Zorg en gezondheid
Lepra is als ziekte nog endemisch in grote delen van Myanmar; en er worden nog steeds nieuwe gevallen ontdekt in met name Cambodja; en sporadisch in Vietnam.
De zenuwuitval en daardoor gevoelsuitval die veroorzaakt wordt door de ziekte leidt tot handicaps zoals amputatie van de voet; verlies van handvaardigheden van de handen; en aantasting en verlies van gezichtsvermogen.
De PDS financiert nieuwe protheses en het onderhoud daarvan; en ook wondverzorgingsprogramma's worden ondersteund. In Cambodja zijn incidenteel preventieve initiatieven van CIOMAL, een lokaal werkzame NGO, ondersteund waarbij studenten en voormalig patiënten in fabrieken voorlichting geven en informatiemateriaal uitdelen.

Onderwijs en wetenschap
Het studiebeurzen programma van CIOMAL in Cambodja, dat voor een groot deel door de PDS wordt bekostigd, geeft kinderen en jongeren die anders geen of nauwelijks opleidingsmogelijkheden zouden hebben gehad, de kans om een school-, vak- of universitaire opleiding te volgen. In de afgelopen jaren zijn er al velen afgestudeerd en hebben passend werk gevonden.
Een soortgelijk studiebeurzen programma is in het verleden, van 2015 t/m 2022, door de PDS via de Nederlandse Stichting voor Leprabestrijding (NSL) ook in Vietnam ondersteund geweest.

Maatschappelijke en sociale doelen
Op veel plaatsen in Zuidoost-Azië dragen leprapatiënten en voormalig leprapatiënten het stigma van hun ziekte. Ze worden als minderwaardig beschouwd en komen hierdoor vaak buiten de samenleving te staan. Door hen actief in de projecten te betrekken en te laten deelnemen in het community leven in hun dorpen wordt ernaar gestreefd deze ongelijkheid op te heffen.

Kwaliteit onderwijs

Gendergelijkheid

Partnerschap om doelstellingen te bereiken

Eerlijk werk en economische groei

Kinderen (<12 jaar)

Studenten

Senioren

Vrouwen

Jongeren (< 18 jaar)

Vrouwen
Minimaal de helft van de studiebeurzen in Cambodja wordt verstrekt aan meisjes. Bij de partner organisatie CIOMAL wordt actief beleid gevoerd om participatie van meisjes in de projecten te waarborgen, te monitoren en te bevorderen.

Kinderen, jongeren en studenten
Het studiebeurzen programma van CIOMAL in Cambodja, dat voor een groot deel wordt bekostigd door de PDS, geeft kinderen en jongeren die anders geen of nauwelijks opleidingsmogelijkheden zouden hebben gehad, de kans om een school-, vak- of universitaire opleiding te volgen. De kans op (goed) betaald werk wordt hierdoor aanzienlijk vergroot. Met hun inkomsten kunnen de afgestudeerde jongeren hun door lepra en armoede getroffen families onderhouden.

Mensen met een beperking
De PDS financiert nieuwe protheses, orthopedische schoenen en andere hulpmiddelen; en ook het onderhoud daarvan.

Senioren
Veel oudere mensen komen in aanmerking voor een prothese of orthopedische schoen. Amputaties komen gelukkig steeds minder vaak voor omdat in grote delen van de landen waar de PDS actief is de ziekte nu tijdig ontdekt wordt. Dit was voorheen niet zo en leidde dikwijls tot zenuwbeschadiging, gevoelsuitval en de typische lepra verminkingen, met in de ernstigste gevallen een amputatie.

Huishoudens onder lage-inkomensgrens
De PDS richt zich uitsluitend op zeer arme door lepra getroffen gezinnen die onder de armoedegrens leven. Dit zijn gezinnen die niet meer in staat zijn om zonder steun van buitenaf in hun eigen levensonderhoud te voorzien en uit hun armoede cyclus te komen.

De prothese werkplaats in Taungoo (Myanmar)
12.8% van de mensen in Myanmar heeft een handicap.  Goede en toegankelijke gezondheidszorg is voor hen van levensbelang. Op veel plekken is er een tekort aan goede zorg. Dit geldt met name voor revalidatienazorg. The Leprosy Mission Myanmar (TLMM) is al jarenlang actief in de nazorg voor mensen met een handicap en mensen die getroffen zijn door lepra.

De prothesewerkplaats waar onze protheses en orthopedische schoenen gemaakt worden is gesitueerd in de stad Taungoo in Myanmar. Deze stad bevindt zich in het centrum van Myanmar, dichtbij de hoofdstad Naypyidaw.
Door deze strategische locatie kunnen mensen vanuit verschillende regio's hierheen reizen. 

In Myanmar kent men geen zorgverzekering die voorziet in de kosten voor protheses, orthopedisch schoeisel en hulpmiddelen. Daarom is het voor mensen met een handicap, waaronder mensen met een leprahandicap, bijna onmogelijk om een goede prothese of orthopedische schoen te krijgen. 
De TLMM-prothesewerkplaats biedt hun deze mogelijkheid en daarmee een toekomst met mobiliteit, weer lopen, en mogelijk werk. 

Context
In Myanmar is het de afgelopen jaren erg onrustig. Nadat het leger de democratische verkiezingen verloor pleegde het een militaire coup. Protesten hiertegen werden hard neergeslagen. In combinatie met de beperkende gevolgen van de covid pandemie heeft dit grote gevolgen gehad voor de toegankelijkheid van de gezondheidszorg in Myanmar. Omdat een groot deel van de vanuit de overheid aangestuurde zorg ophield te bestaan, of zeer slecht bereikbaar werd, is TLM Myanmar een van de weinige organisaties waar mensen nog terecht kunnen voor de hulp die ze nodig hebben. 

Lepra in Myanmar
Lepra is nog endemisch in Myanmar. In 2023 werden 1338 mensen in Myanmar nieuw gediagnosticeerd met lepra. Het werkelijke aantal ligt aanzienlijk hoger, waarschijnlijk tussen de 2500-3000 nieuwe gevallen per jaar omdat grote delen van het land in de huidige situatie niet toegankelijk zijn voor de leprabestrijding programma’s. 
13% van de nieuw gediagnosticeerde patiënten heeft of krijgt een ernstig handicap ten gevolge van de lepra. Zij hebben specialistische zorg en hulpmiddelen nodig om weer volledig deel te kunnen nemen aan de maatschappij en om verergering van hun handicap te voorkomen. Naast hun fysieke beperking ervaren veel mensen ook discriminatie en uitsluiting.
Het zijn vaak de allerarmsten die getroffen worden door lepra. Door de fysieke en sociale beperkingen komen ze doorgaans terecht in een cyclus van grotere armoede.

Handicaps in Myanmar
Het aantal mensen met een handicap in Myanmar is groot vanwege de lange geschiedenis van intern gewapend conflict en burgeroorlog; en vanwege een gebrek aan toegang tot goede gezondheidszorg. Doordat er in veel gebieden grote aantallen landmijnen verspreid liggen, raken veel mensen (een deel van) hun benen kwijt. Ook mensen met ziektes zoals lepra kunnen vaak niet op tijd bij de zorg komen die ze nodig hebben door de slechte bereikbaarheid en het gevaar van reizen in het land. Hierdoor ontwikkelen velen van hen een handicap, met name aan hun voeten en benen. 





De Verenigde Naties hebben in 2000 de 8 Millennium Doelstellingen opgesteld en afgesproken, die in 2015 zijn geherformuleerd in 17 Duurzame Ontwikkelingsdoelen. De PDS sluit daarop aan en heeft haar uitgangspunten daarmee opnieuw geformuleerd. Samengevat zijn dit de volgende specifieke lange termijn doelstellingen van PDS: 
•	Het verlenen van hulp bij de bestrijding van (de gevolgen) van lepra in Zuidoost-Azië; 
•	de sociaaleconomische re-integratie van voormalig leprapatiënten en hun gezinnen in de samenleving daarbij mogelijk maken; 
•	het verrichten van alle verdere handelingen, die met het voorstaande in de ruimste zin verband houden of daartoe bevorderlijk kunnen zijn. 

Lepra kan nu gemakkelijk worden behandeld, maar het stigma dat verband houdt met lepra kan alleen verdwijnen als de patiënt en zijn gezin volledig kunnen deelnemen aan de samenleving. Denk hierbij aan het meedraaien in het huishouden waardoor een ander gezinslid kan werken, of het uitvoeren van betaald werk. Dit wordt vaak moeilijk vanwege aandoeningen die vaak het gevolg zijn van een amputatie. 
Steun is hard nodig omdat mensen met lepra op 3 manieren getroffen worden worden:
1) Ze zijn lepra patiënt of hebben lepra gehad en hebben hierdoor vaak een handicap
2) Mensen met lepra worden vaak gestigmatiseerd en worden zo buiten de samenleving gezet.
3) Door de ziekte met handicaps en de sociale isolatie ontstaat schrijnende armoede. Niet alleen voor de patiënt zelf maar ook voor zijn of haar gezin.

Onze stichting zet zich in om de sociaal economische herintegratie van voormalig lepra patiënten mogelijk te maken waardoor mensen weer kunnen mee kunnen draaien in het gezin en de maatschappij. Dit is de enige manier waarop een lepra gezin zich kan ontworstelen aan de armoede. Immers, als een ouder die lepra gehad heeft niet kan meedraaien in de maatschappij vanwege een amputatie dan blijft het hele gezin arm. Of als kinderen uit een lepra gezin naar school kunnen gaan wordt de kans om een betaalde baan te vinden vergroot. Het kind kan dan inkomen genereren voor het hele gezin waardoor het gezin uit de armoede kan komen. 
Onze stichting bevordert deze re-integratie van (ex) lepra patiënten door het financieren van protheses, orthopedisch schoeisel, onderwijs voor kinderen van leprapatiënten, microkredieten zoals veehouderij of het financieren van woningbouw, waterfilters of fietsen waarmee kinderen naar school kunnen.
 


TLM Myanmar ziet al jaren het verschil dat gemaakt wordt in de levens van de mensen die een prothese of ander orthopedisch hulpmiddel via hun werkplaats hebben gekregen. 

De allerarmste mensen
De prothesewerkplaats in Taungoo werkt voor de allerarmsten, die niet zelf de mogelijkheid hebben om ver te reizen naar één van de grote steden voor privé zorg. Door de afgelegen gebieden waar de armere mensen veelal wonen, de handicaps en het stigma dat nog altijd op lepra gezinnen rust is het moeilijk voor deze gezinnen de weg naar de gezondheidszorg te vinden en zelfstandig uit de armoede spiraal te komen.

Mensen met een beperking
Het aantal besmettingen in de Mekongdelta (Cambodja, Vietnam en Myanmar, de landen waar we actief zijn) neemt al jaren af. Maar de gevolgen van niet tijdig gediagnosticeerde lepra zijn dusdanig groot dat hulp hard nodig blijft. Door de opgelopen handicaps kunnen mensen niet meer in een onderhoud voorzien, worden arm en kunnen hun kinderen niet meer naar school sturen. Dus niet alleen de besmette persoon ervaart problemen maar het hele gezin glijdt af in armoede. De gevolgen van lepra blijven generaties lang voelbaar in de door lepra getroffen gezinnen.

