Congo-Brazzaville

Rwanda

Afhankelijk van onze capaciteit ambiëren wij uitbreiding naar andere landen in Sub-Sahara Afrika.

Sinds ruim 40 jaar helpen wij in Congo-Brazzaville kinderen met afwijkingen aan de voeten en benen, aangeboren of later ontwikkeld: klompvoeten, O en X benen, na trauma. Vroeger gebeurde dat alleen door de kinderen te opereren, tegenwoordig zijn er ook niet-operatieve behandelmogelijkheden. Enkele keren per jaar gaat een team van orthopeden, verpleegkundigen en anderen voor enkele weken naar Congo om daar de kinderen te behandelen en al doende lokale chirurgen en verpleegkundigen op te leiden. 
Na de behandeling hebben deze kinderen vaak orthopedische schoenen of andere ondersteuningsmiddelen nodig. Daarom ondersteunen wij in de loop van jaren in Congo-Brazzaville ook de nationale orthopedische werkplaats met trainingen en met materialen.  Deze activiteiten vallen onder onze noemer van orthopedie. 
Voorheen brachten veel ouders hun kind voor een therapeutische behandeling maar dan bleek het om een kind met hersenbeschadiging te gaan. Daarom zijn wij 10 jaar geleden begonnen met een programma speciaal voor deze kinderen.
Hersenbeschadiging die is ontstaan tijdens de zwangerschap, geboorte en daarna, kan niet genezen. De beperkingen varieren van zeer ernstig tot heel licht. Wij leren lokale fysiotherapeuten en artsen om de juiste diagnose te stellen: wat zijn de ontwikkelmogelijkheden van het kind. Ook leren wij hen om de ouders te begeleiden volgens een in Zuid-Afrika ontwikkelde methode: Hambisela. SOGV ondersteunt de lokale vereniging van Hambisela-therapeuten en twee centra waar groepswerk wordt gedaan. Anno 2025-2026 helpen wij hen ook om, in samenwerking met het ministerie van sociale zaken, een plan te ontwikkelen en uit te voeren om deze aanpak te consolideren en elders in het land in te voeren.  Dit alles is doen wij onder de noemer neurologie. 

Sinds 2018 voeren wij in Rwanda ook een orthopedie-programma uit, na verzoeken daartoe. In 2024 concludeerden wij, in overleg met de lokale chirurgen, dat de trainingen in het Gatagara ziekenhuis na vijf jaar niet meer nodig waren. In 2025   zijn we begonnen met een ondersteuningsprogramma in het Rilima ziekenhuis. 


Stichting Op Gelijke Voet (SOGV) -  Foundation on Equal Footing

Kees Hagendijk

Hans Vendrig

Wilma van de Kerk

Pim de Graaf

Stichting Op Gelijke Voet is een vrijwilligersorganisatie die zorg verleent aan kinderen met ernstige beperkingen door hersenbeschadiging en aan kinderen met afwijkingen aan de onderste ledematen (zoals klompvoeten of extreme O of X benen).


SOGV in Congo-Brazzaville
Vanaf de jaren ’80 steunt SOGV in de Republiek Congo (Congo-Brazzaville) kinderen met afwijkingen aan de ledematen, aanvankelijk vooral kinderen met verlammingen door polio, later vooral klompvoeten, extreme 0- en X-benen en afwijkingen na een ongeluk. 

SOGV organiseert een à twee keer per jaar een trainingsmissie voor Congolees (para)medisch personeel: via een operatieprogramma worden chirurgen, verpleegkundigen, anesthesisten en anderen opgeleid in het uitvoeren van zeer specialistische operaties. 
Dit alles gebeurt in nauw overleg met de overheid, met name de Ministeries van Sociale Zaken en Gezondheid. 

Sinds 2015 richt SOGV zich ook op kinderen met hersenbeschadiging (cerebrale parese, CP). In het Frans Infirmité Motrice Cérebrale (IMC). Uitgezonden neurologische equipes trainen lokale fysiotherapeuten, psychologen en overige paramedici om ouders van kinderen met CP te begeleiden. Deze kinderen kunnen niet genezen maar wel begeleid/gestimuleerd worden in hun ontwikkeling en mogelijkheden. Voor de training wordt de Hambisela-methode gebruikt die in Zuid-Afrika is ontwikkeld. Inmiddels hebben meer dan 40 lokale medewerkers geleerd om volgens de Hambisela methode ouders te instrueren en te begeleiden op het gebied van verzorging, eten, lopen , spelen en communicatie. 
Op eigen initiatief van een aantal lokale trainees en met behulp van SOGV zijn twee Referentie Centra op- en ingericht (CRIMC), in Brazzaville en Pointe-Noire, waar de begeleiding van het CP-kind en ouders plaatsvindt. Ouders komen daar met hun kind met enige regelmaat. Ook huisbezoeken horen bij deze begeleiding.
SOGV gaat de komende jaren door met de trainingen en ondersteuning van de CRIMC om de kwaliteit van de begeleiding van ouders te optimaliseren. 
SOGV-organisatie in Congo
SOGV heeft twee lokale medewerkers in Brazzaville. De formele vertegenwoordiger van SOGV onderhoudt de contacten met overheid, ziekenhuizen en de twee CRIMC´s en bereidt de verschillende bezoeken van de orthopedische en neurologische equipes voor. Zij heeft een assistent die haar helpt met al haar taken. 
Sinds 2026 ontvangt SOGV ondersteuning van een Nederlandse vrijwilliger in Brazzaville.
3	Probleemstelling
Zo langzamerhand kan in Congo-Brazzaville en Pointe-Noire adequate zorg geleverd worden voor kinderen met CP. Ook hulpmiddelen zoals aangepast schoeisel, stoeltjes, statafels en loophulpmiddelen kunnen gemaakt worden.
Echter, de herhaalde reiskosten naar de CRIMCs zijn hoog. De ouders betalen naast reiskosten ook voor afspraken in de centra, de Hambisela-getrainde begeleiders moeten immers ook een inkomen hebben. Kinderen hebben daarnaast hulpmiddelen nodig zoals (rol)stoelen, statafels, loophulpmiddelen. Deze worden op kosten van de ouders gefabriceerd door lokale timmerlieden. Alles bij elkaar is de financiële drempel voor heel veel ouders te hoog en haken ze op een goed moment af. Inmiddels maken weinig ouders meer gebruik van de CRIMCs. 
4	Het plan: het Kinderfonds
Het project Kinderfonds start in 2026 en is bedoeld als een overbrugging totdat het Ministerie van Sociale Zaken van overheidswege een dergelijk fonds instelt. Dit zal een aantal jaren in beslag nemen. Wij gaan uit van meer dan vijf jaar, waarna het SOGV Kinderfonds niet meer nodig is.
De essentie
Het project Kinderfonds beoogt om ouders van kinderen met CP die zelf de kosten van de ‘behandeling’ voor hun kinderen niet of niet helemaal kunnen betalen, een flink deel van de kosten te vergoeden.
In het begin gaat het om kinderen in Brazzaville en Pointe-Noire van wie de ouders de Hambisela begeleiding zoeken. 
Het functioneren van het Kinderfonds
Bij het installeren van het Kinderfonds zal zoveel mogelijk geleerd worden van andere organisaties. Zo is advies gezocht bij het Nederlandse Lilianefonds. 
Uitgangspunt is dat ouders een verzoek om een bijdrage in kunnen dienen bij het fonds. Als zij inderdaad in aanmerking komen, volgens nog vast te stellen criteria, ondertekenen ze een contractje waarin ze akkoord gaan met het volgen van de begeleiding zoals voorgeschreven of het aanschaffen van de hulpmiddelen waarom het gaat.
Het Kinderfonds vergoedt minimaal de helft en vaak een nog groter deel van de kosten. 
De organisatie van het fonds in Congo 
Een lokaal comité van 3 à 4 personen organiseert het fonds en de Nederlandse vrijwilliger beheert het fonds. Na een check van de aanvraag autoriseert zij het contract met de ouders en verzorgt de betaling aan de ouders. 

Volgens de Hambisela begeleiders is het gemiddelde aantal bezoeken van kind/ouders in het eerste jaar 14, daarna wordt de intensiteit verminderd.  

De kosten en de benodigde middelen 
De kosten per kind zijn gemiddeld €350 per jaar. Voor het eerste jaar gaan wij uit van 40 kinderen in ieder van de twee CRIMCs, dus 80 kinderen per jaar.
Totaal uit te keren bedrag aan de ouders is dan 80 x 350 = € 28.000 in het eerste jaar.
Organisatie en beheerskosten van het fonds bedragen in het eerste jaar €6.000: 



 

De looptijd van het Kinderfonds is in principe 5 jaar, nl t/m 2031. In die periode wordt samengewerkt met het Ministerie van Sociale Zaken om een overheidsmechanisme in het leven te roepen dat het Kinderfonds kan vervangen. 

In Congo-Brazzaville werken wij samen met twee lokale organisaties (een in Brazzaville en een in Pointe-Noire) voor begeleiding van de ouders van kinderen met CP. Deze twee organisaties hebben ook weer contact met elkaar.
Gezien de beperkte ervaring van de lokale medewerkers met het opzetten en organiseren van een Cemtre de Reference ondersteunen wij hen ook daarin, met organisatorisch advies en financiering. Dat is in een aparte projectbeschrijving opgenomen. 

Sinds enkele jaren bestaat ook een whatsapp groep van ouders van kinderen met CP, waaraan wij ook regelmatig bijdragen. 

Daarnaast hebben we al vele jaren contact met de overheid, die we proberen te bewegen om een Nationaal Actie Plan (NAP) voor kinderen met CP te maken.  Met het Ministerie van Sociale Zaken hebben wij in 2025 een workshop georganiseerd en gefinancierd, om tot zo'n NAP te komen. 

Zorg en gezondheid

Maatschappelijke en sociale doelen

In 2026 richt SOGV een Kinderfonds op voor de begeleiding van ouders/verzorgers met een kind met cerebrale parese (CP) in Congo-Brazzaville, in de steden Brazzaville en Pointe-Noire. In 2027 gaat het om 80 kinderen, in latere jaren meer.

Na voorbereidingen in 2026 kunnen de eerste ouders een beroep doen op het fonds vanaf 1 januari 2027. 

Partnerschap om doelstellingen te bereiken

Goede gezondheid en welzijn

Jongeren (< 18 jaar)

Mensen met een beperking

Kinderfonds Congo-Brazzaville

Ongelijkheid verminderen

Het Kinderfonds wordt in eerste instantie opgezet in de steden Brazzaville en Pointe-Noire. 

In 2026 worden de voorbereidingen getroffen voor de start van het fonds per januari 2026.
Daarbij gaat het om het ontwikkelen van alle criteria en procedures van het fonds en om de training van de lokale medewerkers in het omgaan met het fonds. Ook worden workshops gehouden met relevante artsen in de twee steden, zodat die weten welke ouders/kinderen in aanmerking komen voor de begeleiding volgens de Hambisela methode en dus voor een aanvraag bij het Kinderfonds.  het 

Start van het Kinderfonds

Zodra de eerste 20 ouders een bijdrage hebben gekregen, wordt het functioneren van het fonds geëvalueerd. Het gaat om vragen als:
- worden er kinderen verwezen voor Hambisela en wordt er een beroep gedaan op het fonds?
- wat is het aantal bezoeken gemiddeld per kind/ouders? 
- is het toegekende bedrag voldoende voor de ouders?

Het bedrag van 10.000 bevat ook de organisatiekosten tijdens de eerste maanden van het fonds. 
