Een traumatisch verleden hoeft niet bepalend te zijn voor de toekomst van een jongere. Toch kunnen ervaringen met oorlog, geweld of onveiligheid jarenlang doorwerken. Professionele hulp draagt bij aan herstel, maar minstens zo belangrijk is een omgeving waarin jongeren zich veilig voelen, zelfvertrouwen ontwikkelen en weer durven dromen. Jongeren Company Foundation ondersteunt initiatieven die juist daar het verschil proberen te maken.

We spraken met medeoprichter Herman Nugteren over de impact van trauma op jongeren, het belang van maatschappelijke ondersteuning en de rol die het fonds daarin speelt.

Een jong brein is volop in ontwikkeling

Kinderen en jongeren hebben een bijzonder vermogen om zich te ontwikkelen. Hun hersenen zijn nog volop aan het groeien en passen zich voortdurend aan op basis van nieuwe ervaringen. Die flexibiliteit, ook wel neuroplasticiteit genoemd, stelt hen in staat om snel te leren, nieuwe vaardigheden te verwerven en zich aan te passen aan veranderende omstandigheden.

Maar die gevoeligheid heeft ook een keerzijde. Wie op jonge leeftijd opgroeit met oorlog, geweld, verwaarlozing of andere ingrijpende gebeurtenissen, kan daar langdurig de gevolgen van ondervinden. Onveiligheid en stress kunnen invloed hebben op hoe een jongere naar zichzelf, anderen en de wereld kijkt.

Meer dan wat je is overkomen

Tegelijkertijd betekent dit niet dat de ontwikkeling daarmee vastligt. Ook positieve ervaringen kunnen bijdragen aan herstel en veerkracht. Een vriendschap, een succeservaring of een omgeving waarin iemand zich veilig en gewaardeerd voelt, kan helpen om opnieuw vertrouwen op te bouwen. Volgens Herman ligt daar een belangrijke kans. Niet alleen kijken naar wat een jongere heeft meegemaakt, maar juist ook naar wat er nog mogelijk is.

Daarbij staat één overtuiging centraal: jongeren met een traumatisch verleden zijn in de eerste plaats gewoon jongeren. Met dromen, talenten, wensen en mogelijkheden. Wat zij hebben meegemaakt, hoeft niet te bepalen wie zij worden. Een veilige omgeving, iemand die naar hen luistert of een ervaring die hun vertrouwen herstelt, kan een belangrijke stap zijn naar een andere toekomst.

Van oorlog in Bosnië naar een eigen foundation

De oorsprong van Jongeren Company Foundation gaat terug tot 1993, toen Herman als militair werd uitgezonden naar Bosnië. Daar zag hij van dichtbij wat oorlog met mensen doet. Vooral de ervaringen van kinderen maakten diepe indruk. Wat hem bijbleef, was dat de gevolgen van oorlog niet verdwijnen zodra het geweld stopt. Traumatische gebeurtenissen kunnen nog jarenlang doorwerken in het leven van degenen die ze hebben meegemaakt.

Na zijn militaire loopbaan raakte Herman samen met zijn vrouw Martine betrokken bij de internationale hulporganisatie Wings of Hope, die zich onder meer richtte op psychosociale ondersteuning van kinderen met oorlogservaringen. Hun betrokkenheid groeide uit tot een jarenlange inzet voor mensen met een traumatisch verleden. In Nederland richtten zij verschillende organisaties op die ondersteuning bieden aan kinderen, jongeren en volwassenen, waaronder Kindercompany, Trauma Care Company en Special Company.

Herstel stopt niet bij de behandelkamer

Door hun jarenlange werk binnen de professionele hulpverlening zagen Herman en Martine hoe belangrijk de sociale omgeving is voor jongeren met een traumatisch verleden. Waar hulpverleners ondersteuning bieden bij het verwerken van traumatische ervaringen, kunnen familie, vrienden, leeftijdsgenoten en maatschappelijke initiatieven bijdragen aan veiligheid, verbondenheid en positieve ervaringen in het dagelijks leven. Een therapeut of hulpverlener is immers vaak tijdelijk betrokken, terwijl de mensen om een jongere heen een blijvende rol kunnen spelen.

Toch passen initiatieven die deze sociale omgeving versterken niet altijd binnen bestaande financieringsregelingen. Gemeenten en andere overheidsinstanties financieren veel vormen van professionele jeugdhulp, maar voor ontmoetingsactiviteiten, talentontwikkeling of projecten die het zelfvertrouwen van jongeren versterken, zijn niet altijd middelen beschikbaar.

Om juist deze maatschappelijke initiatieven te ondersteunen, richtten Herman en Martine in 2023 Jongeren Company Foundation op.

Het kind zien in plaats van het trauma

Met het motto 'Voor jongeren die meer verdienen dan hun verleden' richt Jongeren Company Foundation zich op initiatieven die kinderen en jongeren met een traumatisch verleden helpen om weer vertrouwen op te bouwen, hun talenten te ontdekken en deel te nemen aan de samenleving. Daarbij biedt het fonds meer dan financiële steun. Vanuit hun jarenlange ervaring stellen de oprichters ook kennis, expertise en hun netwerk beschikbaar om kansrijke initiatieven verder te helpen.

Hoe dat er in de praktijk uitziet, blijkt uit de samenwerking met Connect Us Barneveld. Dit initiatief bracht 60 gevluchte jongeren en Nederlandse jongeren samen door middel van sportieve en sociale activiteiten. Voor jongeren die hun vertrouwde omgeving hebben moeten achterlaten en soms ingrijpende gebeurtenissen hebben meegemaakt, bieden deze ontmoetingen een kans om nieuwe contacten op te bouwen en zich onderdeel van een gemeenschap te voelen.

Niet alles wat telt, is meetbaar

De impact van zulke projecten laat zich niet altijd eenvoudig in cijfers uitdrukken. Hoe meet je immers hoeveel een nieuwe vriendschap, een veilige omgeving of een positieve ervaring betekent voor het zelfvertrouwen van een jongere? Daarom kijkt Jongeren Company Foundation bij het beoordelen van initiatieven verder dan alleen de meetbare resultaten.

Het fonds vindt vooral de volgende punten belangrijk:

• De doelgroep: het initiatief richt zich specifiek op kinderen en jongeren met een traumatisch verleden.
• De maatschappelijke meerwaarde: het project draagt bij aan herstel, veerkracht, zelfvertrouwen of sociale verbinding.
• De haalbaarheid: er ligt een realistisch plan met duidelijke doelen en een doordachte besteding van middelen.
• De mensen erachter: de initiatiefnemers zijn betrokken, kennen hun doelgroep en kunnen uitleggen welk verschil ze willen maken.

Persoonlijk contact speelt daarbij een belangrijke rol. Herman en de andere betrokkenen gaan graag met initiatiefnemers in gesprek om hun plannen en motivatie beter te begrijpen. De centrale vraag is daarbij niet hoeveel geld een organisatie nodig heeft, maar wat er in het leven van de jongeren verandert wanneer het project wordt uitgevoerd.

Een toekomst die niet vastligt

Herman en Martine hebben Jongeren Company Foundation opgericht met het oog op de lange termijn. Hun ambitie is niet om het grootste fonds te worden of zoveel mogelijk projecten te financieren, maar om zorgvuldig initiatieven te ondersteunen die daadwerkelijk iets betekenen voor jongeren. “We kunnen niet veranderen wat een jongere in het verleden is overkomen. Maar we kunnen er wel aan bijdragen dat dit verleden niet zijn of haar hele toekomst bepaalt.”

Wil je meer leren over het fonds? Bekijk het profiel van de Jongeren Company Foundation