Over zichtbaarheid, eenvoud en samenwerking in het fondsenlandschap

Het fondsenlandschap staat onder druk. Niet door een gebrek aan initiatieven of betrokkenheid, maar door complexiteit en versnippering. Wij gingen in gesprek met Kyra van West (manager donaties) en Jorien Basart (programmamanager) van VSBfonds over hoe zij kijken naar de uitdagingen en ontwikkelingen in de sector, en waarom VSBfonds kiest voor meer openheid en samenwerking. Ook hebben wij hen natuurlijk gevraagd welke rol zij daarin zien voor FindNFund.

De uitdaging: versnippering en veranderende verwachtingen

Wie ooit zelf een aanvraag bij een fonds heeft gedaan, weet hoe complex dat kan zijn. "Elk fonds heeft zijn eigen aanvraagprocedure, regels en formulieren," vertelt Jorien, "Zeker voor kleine organisaties of vrijwilligers is dat vaak nauwelijks te overzien. Ze weten vaak niet waar ze moeten beginnen, welke fondsen er eigenlijk bestaan."

Jorien spreekt uit ervaring. Voordat ze bij VSBfonds werkte, ondersteunde ze organisaties met onder andere fondsenwerving. "Je ziet hoe versnipperd het landschap is. Mensen met prachtige initiatieven haken af omdat ze verdwalen in het systeem. En dat is zonde. Dan sneuvelen initiatieven niet omdat er te weinig geld is, maar omdat de weg ernaartoe te ingewikkeld is"

Daarnaast groeit ook de behoefte aan digitale toegankelijkheid. Vooral in de culturele sector, vertelt Kyra. "Daar zie je een nieuwe generatie makers en initiatiefnemers: jonger, digitaal vaardig en gewend om online te zoeken. Zij pakken geen fondsenboek meer. Ze verwachten dat je als fonds digitaal zichtbaar en toegankelijk bent."

Een toegankelijker fondsenlandschap vraagt om samenwerking en anders denken

De oplossing zit in meerdere aspecten. Het begint met anders kijken naar het proces: niet vanuit systemen of interne logica, maar vanuit de aanvrager. Zeker in het sociale domein gaat het vaak om aanvragers van kleine initiatieven die "het erbij doen". Zij willen vooral snel kunnen begrijpen: waar kan ik terecht en waar juist niet?

Daar ligt een gezamenlijke opgave voor de sector. Wat vooral helpt, is dat aanvragers sneller kunnen zien waar ze wel en niet terecht kunnen en dat fondsen helder communiceren hoe zij werken en wat zij zoeken. "Wij krijgen regelmatig vragen van aanvragers die we niet kunnen helpen," vertelt Jorien. "Dan wil je graag doorverwijzen, maar je weet niet van elk fonds precies wat de criteria zijn."

Samenwerking zit daarbij niet alleen in "meer samen doen", maar ook in dat anders samen doen. In de praktijk zien we dat fondsen elkaar vaak wel versterken, maar dat dat vooral gebeurt rondom inhoudelijke thema's of gezamenlijke fondsen op manieren van samenwerken die we al kennen. De stap naar nieuwe manieren van werken voelt voor veel fondsen vaak nog spannend.

FindNFund als hulpmiddel: overzicht, regie en een extra voordeur

Voor VSBfonds is FindNFund in die ontwikkeling vooral een hulpmiddel: een extra stap richting meer overzicht en transparantie, mét behoud van het eigen beleid en proces. Op FindNFund beheren fondsen en aanvragers hun eigen profiel, waardoor sneller zichtbaar wordt wie actief is als Finder of Funder, op welke thema's en met welke doelstellingen. Dat helpt aanvragers om eenvoudiger te oriënteren en helpt fondsen om beter vindbaar te zijn op basis van actuele informatie.

"Veel fondsen willen controle houden over wat er over hen wordt gecommuniceerd," vult Kyra aan. "Dat begrijpen wij goed. Juist daarom is het beheren van je eigen profiel op FindNFund zo belangrijk. Je bepaalt zelf wat zichtbaar is, welke criteria gelden en wie je wilt bereiken. Dat is autonomie, binnen een open netwerk."

Sinds de zomer van 2025 ontvangt VSBfonds aanvragen via FindNFund Smart Application. Het doel: nieuwe aanvragers bereiken die het fonds anders misschien niet snel hadden gevonden. "En dat lukt," zegt Jorien. "We zien aanmeldingen van organisaties die we nog niet kenden. Soms ook van partijen die ons wel al kenden maar die dienen tegelijk bij meerdere fondsen aanvragen in via FindNFund. Dat is winst: zo hoeven aanvragers niet telkens hetzelfde werk te doen, en krijgen fondsen zicht op wat er breder in het veld speelt."

"Wij behouden ons eigen aanvraagproces. FindNFund is voor ons een extra voordeur. Alles wat bij ons binnenkomt, handelen wij zelf af," legt Jorien uit. Kyra voegt toe: "Voor fondsen is het een win-win. Fondsen behouden autonomie en controle, en zien tegelijkertijd waar andere fondsen hetzelfde initiatief ondersteunen. Dat bevordert transparantie en samenwerking zonder dat fondsen hun eigen positionering verliezen."

Samen bouwen: stap voor stap naar een meer open en verbonden ecosysteem

Volgens Kyra en Jorien ontstaat een verbonden ecosysteem niet vanzelf. "Het vraagt om transparantie, samenwerking en blijven communiceren," zegt Kyra. "Het doel is om de regeldruk voor vrijwilligers en initiatiefnemers zo laag mogelijk te maken, zodat zij zich kunnen richten op hun maatschappelijke missie."

Niet elk fonds hoeft meteen dezelfde stappen te zetten. "Een eerste, eenvoudige stap is al heel waardevol," benadrukt Jorien. "Door helder te communiceren welke criteria je hanteert als fonds, help je aanvragers om betere keuzes te maken. Dat maakt de sector toegankelijker en gelijkwaardiger."

FindNFund biedt de sector praktische middelen om die stappen te zetten: een extra voordeur en een plek die overzicht en doorverwijzing makkelijker maakt. Maar de echte beweging zit in de sector zelf: in samenwerking, transparantie en de bereidheid om het anders te doen. Zodat we ruimte maken voor maatschappelijke impact. Of zoals Kyra het mooi verwoordt:

"We doen het niet voor onszelf, het gaat om het ontsluiten van kennis, geld en netwerk voor de mensen die zich inzetten voor de samenleving. Daar doen we het voor."