De VandenEnde Foundation (VDEF) is al bijna 25 jaar een drijvende kracht achter kunst en cultuur in Nederland. Opgericht in 2001 door Joop en Janine van den Ende, heeft de stichting een duidelijke missie: jongeren laten opgroeien in een samenleving waarin kunst en cultuur vanzelfsprekend aanwezig zijn.
Van persoonlijke passie naar publieke missie
Joop en Janine van den Ende kennen de kracht van kunst uit eigen ervaring. Hun carrières in theater en televisie waren het resultaat van doorzettingsvermogen én de juiste kansen op het juiste moment. Met de oprichting van de VDEF besloten zij hun passie en betrokkenheid door te geven aan nieuwe generaties
Hun foundation groeide uit tot een van de belangrijkste particuliere cultuurfondsen van Nederland. In ruim twintig jaar tijd heeft de VDEF meer dan 1.300 bijdragen verstrekt aan makers en instellingen, goed voor een totale steun van €221 miljoen. Daarmee heeft de foundation een blijvende bijdrage geleverd aan de culturele sector en aan talloze carrières.
Drie pijlers: talent, ondernemerschap en klimaat
De VandenEnde Foundation vertaalt haar missie in drie pijlers, die als leiddraad dienen voor alles wat ze doet. Talentontwikkeling staat voorop: jaarlijks ontvangen zo'n vijftig jonge makers een beurs om zich verder te ontwikkelen, vaak aan prestigieuze internationale opleidingen. Van dansers tot theatermakers, van musici tot beeldend kunstenaars. De foundation helpt hen hun weg te vinden.
Daarnaast stimuleert de VDEF cultureel ondernemerschap. Makers worden aangemoedigd om creatief te denken over publieksbereik en verdienmodellen. Met initiatieven zoals het Blockbusterfonds en steun aan Cultuurloket DigitALL helpt de foundation projecten groter te maken en innovatieve manieren te vinden om publiek te betrekken.
De derde pijler is het versterken van het culturele klimaat. Door samenwerkingen met instellingen zoals FOAM, Bonnefanten Maastricht, Het Nationale Ballet en Méér Muziek in de Klas draagt de VDEF bij aan een bloeiende sector waarin jong talent kan doorgroeien en kunst toegankelijk blijft voor iedereen.
“Kunst is geen luxeproduct. Het is een toegangspoort: het laat ons lachen, nadenken en op een andere manier naar de wereld kijken.”
Meer dan luxe
Voor directeur Ronald Ockhuysen is het belangrijk dat kunst niet wordt gezien als iets voor een selecte groep. "Kunst is geen luxeproduct. Het is een toegangspoort: het laat ons lachen, nadenken en op een andere manier naar de wereld kijken." Volgens Ockhuysen biedt kunst mensen, ongeacht achtergrond of leeftijd, de ruimte om zichzelf te ontdekken en met elkaar in dialoog te gaan. "Het kan mensen die buiten de boot vallen een stem geven, of hen een ervaring bieden die anders misschien onbereikbaar is."
Die overtuiging maakt de steun van de VDEF extra urgent. Het aantal aanvragen is de afgelopen jaren sterk gestegen. Waar vijf jaar geleden nog twaalf tot vijftien aanvragen per maand binnenkwamen, zijn dat er inmiddels zo'n honderd. Tegelijkertijd neemt de financiële druk op de sector toe. "Er is structureel te weinig geld, terwijl ook het leven in de kunstensector almaar duurder wordt," aldus Ockhuysen.
Op de website van VDEF staat al een tijdje dat het budget voor 2025 is uitgegeven, maar aanvragen blijven binnenkomen. Dat is volgens Ockhuysen begrijpelijk: "Er is al jaren bezuinigd op kunst en cultuur. De druk op de kunstwereld is onvoorstelbaar groot. Eens waren de particuliere geldstromen de kers op de taart, bedoeld om afwijkende en nieuwe ideeën te financieren. Die tijden zijn voorbij. Ook bij ons kloppen culturele organisaties nu voor structurele financiering aan. Dat bewijst nog maar eens dat er sprake is van verschraling."
Structurele financiering is primair een taak voor subsidiegevers, vindt Ockhuysen. "Wij willen als fonds juist de wilde ideeën mogelijk maken, omdat hier al helemaal geen budget voor is. Plannen die spontaan ontstaan. Of zomaar opborrelen. Daar moet ruimte voor blijven," zegt hij.
Vooruitkijken
Om ook in de toekomst impact te blijven maken, vernieuwt de foundation haar manier van werken. Vanaf januari 2026 kunnen makers hun aanvraag indienen via FindNFund. Dat betekent directe duidelijkheid voor aanvragers én meer tijd voor de foundation om projecten te begeleiden en eigen initiatieven te ontwikkelen. Zo blijft de VDEF niet alleen een fonds dat reageert op aanvragen, maar ook een actieve aanjager van vernieuwing in de sector.
Voor meer informatie over de VandeEnde Foundation, bekijk het profiel hier.
